Roj Girasun

Roj Girasun, Türkiye’nin seçkin araştırmacılarından biri olup, özellikle Kürt meselesi, Kürtlerin sosyo-demografik yapısı, seçmen davranışları ve çözüm süreci üzerine yaptığı analizleriyle tanınmaktadır. 1992 yılında Diyarbakır’da doğan ve Artuklu Üniversitesi Kürdoloji Bölümü mezunu olan Girasun, 2018 yılında Diyarbakır merkezli Rawest Araştırma’nın kurucusu ve direktörü olmuştur. Pragmatist, veri odaklı ve tarafsız yaklaşımıyla, medya platformlarında siyaset yorumcusu, TBMM komisyonlarında konuşmacı ve uluslararası araştırma kuruluşlarının katkıda bulunucusu olarak faaliyet göstermektedir.¹²³⁴⁵

Eğitim

Roj Girasun’un eğitim geçmişi, akademik disiplini ve araştırma metodolojisinin temelini oluşturmaktadır:

Lisans Eğitimi: Mimar Sinan Üniversitesi Tarih Bölümü

Girasun, üniversite mezuniyetinin hemen ardından sivil toplum örgütlerinde yöneticilik pozisyonlarına geçmiş, pratik deneyimini akademik bilgisiyle birleştirmiştir.¹

İş Hayatı ve Kariyer

2012-2018: Sivil Toplum Kuruluşlarında Yöneticilik

Araştırma hayatına başlayan Girasun, ilk olarak sivil toplum örgütlerinde liderlik görevleri üstlenmiştir:

Hak İnisiyatifi Diyarbakır Şubesi: Hukuk devleti ve demokratik reformlar alanında çalışmalar⁶¹
Çeşitli Araştırma Projeleri: 2012’den bu yana farklı kuruluşlarda seçmen araştırmaları ve sosyolojik çalışmalara katılım⁴

Bu dönem, Girasun’un pratik saha deneyimi kazanmasını ve sosyal araştırma metodolojisine hakim olmasını sağlamıştır.

2018-Günümüz: Rawest Araştırma Kuruluşu

Kuruluş ve Amaç:
Roj Girasun, 2018 yılında Diyarbakır’da kurulan Rawest Araştırma’nın kurucusu ve direktörüdür. Bu araştırma merkezi, “merak ettiğiniz her şeyi merak edip Diyarbakır’dan Türkiye’yi tarıyor” felsefesiyle hareket etmektedir.³⁸⁹¹

Rawest’in Misyonu ve Faaliyet Alanları:⁸⁹

Bölge kamuoyunun ilgi odağında yer alan siyasi araştırmalar
Dezavantajlı grupların toplumsal hayata ve ekonomiye katılımı
Azınlık grupları ve kültürel dinamikler üzerine çalışmalar
Sivil toplum kuruluşlarıyla ortak projeler

İşletme Felsefesi:
Rawest Araştırma, “temenniyi bilgi olarak pazarlamayı değil, bilgi üretmeyi ve üretilen bilgiyi mümkün olan en nesnel biçimde analiz etmeyi” benimsemiş, barışçıl, demokratik, adil ve gerçeğe dayalı politikaların gündemleştirilmesine katkı sunmayı ilke etmiştir.⁹

Ana Çalışmaları, Araştırmaları ve Eserleri

Roj Girasun’un araştırma hayatı, Türkiye’nin en karmaşık sosyo-politik meselesinin analitik ve deneysel çalışmasıyla zenginleştirilmiştir:

1. Dil Haritası Projesi

Kürt Çalışmaları Merkezi ile ortaklaşa yürütülen bu proje, Kürtçe dilinin konuşulması, anlaşılması ve gündelik hayatta kullanımı üzerine periyodik veri toplamıştır.¹⁰

Bulgular:¹⁰

Anadili konuşma ve anlama becerisi büyük ölçüde devam etmekle birlikte gündelik hayatta kullanım zayıflaşmıştır
Erkekler kadınlara oranla dili daha çok bilip kullanmaktadır
Ebeveynlerle konuşmada anadili kullanımı çocuklarla konuşmada %75 oranında azalmaktadır
Kırsalda merkeze kıyasla dil kullanımı daha yüksektir
Eğitim düzeyi arttıkça dil bilinme ve kullanılma oranı azalmaktadır
En yüksek dil bilinme oranı HDP seçmenler arasında görülmektedir

2. Seçmen Davranışı Araştırmaları

Girasun’un seçmen analizleri, siyasi karar almada önemli veriler sunmuştur:

İstanbul Kürt Seçmenleri Araştırması (2023):¹¹⁶

Kürt seçmen profilinin çeşitlilik ve dinamiklerini ortaya koymuş
CHP’nin İstanbul’daki konumlandırmasını Kürt seçmen perspektifinden analiz etmiştir
“Asansör oylar” fenomenini tanımlamıştır
Seçmen tercihlerinin kişi kimliği kadar memleketiyle ilişkisini göstermiştir

3. Çözüm Süreci Araştırmaları (2025)

TBMM Komisyon Sunumu (Eylül 2025):¹²
Roj Girasun, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda detaylı bir sunum yapmış, çözüm sürecine dair önemli veriler sunmuştur:

Kürtlerin 3’te 2’sinin çözüm sürecinin ilk adımı olarak Selahattin Demirtaş’ın serbest bırakılmasını talep etmekte
Çözüm süreci başladıktan sonra CHP’ye yönelik operasyonların güveni zedelediğini
Sosyolojik değişimin çözümü kaçınılmaz kıldığını
Demirtaş’ın içerde tutulmasının bir handikap olduğunu

4. Demografik ve Sosyolojik Çalışmalar

Türkiye’deki Kürtlerin Sosyolojik Dönüşümü:¹³¹²

Kürt nüfusunun yaklaşık 1/3’inin Türkiye’nin batısında yaşadığını ortaya koymak
Geri dönüş niyetinin bulunmadığını belirtmek
Kentleşme trendlerini analiz etmek
Gençlerdeki eğitim düzeyinin Türkiye ortalamasına yaklaşmasını göstermek

Silahla Hak Arama Tutumları:¹²

Çözüm öncesi araştırmalarda Kürtlerin %65’inin silahla hak aranmasına kategorik olarak karşı olduğu
%35’in kaygılı ve tereddütlü olduğu
Sadece %15’in silahla hak aramaya onay verdiği sonucuna ulaşmıştır

Gençlik Dinamikleri:¹²

Gençlerin daha radikal olduğu hipotezinin yanlış olduğunu kanıtlamıştır
Gençlerin de radikal çözümlere ve silahlı hak arama yöntemlerine uzak olduğunu göstermiştir

5. Bölgesel ve Jeopolitik Analizler

Halep Çatışmaları Analizi (Ocak 2026):¹⁴⁴
Roj Girasun, Halep’te yaşanan Kürt-Arap çatışmalarını ve bunların Türkiye’deki çözüm süreci üzerindeki etkilerini analiz etmiştir:

10 Mart 2025 mutabakatının belirsizliğinin sahada gerilimi artırdığını
Çatışmaları “yol kazası” olarak tanımlarken tarafların davranış şeklinin test edilmesinin önemli olduğunu
SDG’nin tasfiye edilme hedefini ortaya koymak
Türkiye’nin hakem rolünden ziyade taraf olduğunu tespit etmiştir

6. Yazılı Çalışmalar

Perspektif Online: Suna Kahriman ile ortaklaşa makaleler¹⁵
Uluslararası Platformlar: FPRI ve Turkey Recap gibi kuruluşlarda analizler⁵¹⁶

Medya Faaliyetleri ve Halkla İlişkiler

Roj Girasun, akademik araştırmasını kamuoyu ile paylaşmak için etkin bir medya varlığı sürdürmektedir:

Televizyon Programları:¹⁷¹⁸¹⁹²⁰²¹²²¹¹

Medyascope.tv: Ruşen Çakır’ın programlarında sık konuk, Kürt meselesi, çözüm süreci, seçmen dinamikleri üzerine analizler
Perspektif: Siyasi analiz programları
Serbestiyet: Seçmen araştırmaları ve siyasi durum değerlendirmeleri
HalkTV: Siyasi tartışmalar
Spot Basın Kooperatifi: Seçim araştırmaları analizi

TBMM ve Parlamenter Faaliyetler

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu (2025):²⁵¹²
Roj Girasun, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kurulan bu komisyonda çözüm süreci hakkında detaylı analitik sunumlar yapmıştır. Sunumunda:

Kürtlerin sosyolojik değişimi ve kaçınılmaz çözüm talebini
Kardeşlik hukuku konseptini
Türkiye için “bölünme” değil “büyütme” fırsatını
Demirtaş’ın serbest bırakılmasının stratejik önemini ortaya koymuştur

Uluslararası Tanınırlık ve Saygınlık

Roj Girasun, uluslararası akademik ve düşünce kuruluşları tarafından tanınmış bir araştırmacı olarak konumlanmıştır:

FPRI (Foreign Policy Research Institute): Katkıda bulunan araştırmacı¹⁶
Turkey Recap: 2026 yılı tahminleri yazarı⁵
Stimson Center: Kürt barış süreci analizleri²⁶
Turkish Recap: Uluslararası yayında analitik katkılar

Bu tanınırlık, Girasun’un araştırmalarının bilimsel kredibilite ve uygulamalı değerini göstermektedir.

Teorik Çerçeve ve İdeolojik Tutumu

Metodolojik Yaklaşım

Roj Girasun, araştırma metodolojisinde katı nesnellik ve bilimsel titizliği benimsemiştir:

Veri Odaklılık: Spekülasyon değil, gerçek araştırma verilerine dayalı analiz⁹
Tarafsızlık: Siyasi aktörleri tarafsız şekilde inceleme
Sosyolojik Rigor: Sosyal değişimi kuramsal çerçevede analiz etme
Sahasal Deneyim: Yapı ve kuramla saha araştırmasını birleştirme

Ana Görüşleri ve Tezleri

Sosyolojik Dönüşüm Tezi:¹³¹²
Girasun, Kürtlerin yaşanan sosyolojik değişimin (kentleşme, eğitim, demografik yapı değişimi) çözümü kaçınılmaz kılıyor olduğunu savunmaktadır. Buna göre, bu değişim sadece devlet ve PKK arasındaki müzakereler değil, toplumsal tabanda derinleşen bir talepti temsil etmektedir.

Paradoks Değil Sentez:¹³¹²
Girasun, Kürtlerin aynı zamanda hem Türkiye entegrasyonunun hem de Kürt kimliği bilincinin artması görüşünü bir paradoks değil, bir sentez olarak yorumlamaktadır. Buna göre Kürtler, “Türkiye’nin bir parçası” olmakla birlikte “Kürt kimliklerini koruma” talebinde bulunmaktadır.

Asansör Oylar Konsepti:¹¹⁶¹³
Girasun, “yekpare bir Kürt seçmen” bulunmadığını, farklı seçmen segmentlerinin farklı tercihlere ve oy davranışlarına sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle kimlik kadar güvenlik, istikrar ve ekonomik kaygılardan etkilenen bir seçmen grubu tanımlamıştır.

Kardeşlik Hukuku Konsepti:¹²
Çözüm sürecinin hukuki ve yasal çerçevelerin ötesine giderek “kardeşlik hukuku”na dayalı olması gerektiğini savunmaktadır. Bu, Türkler ve Kürtler arasındaki 50 yıllık çatışma sürecinde de birlikte yaşama pratiklerinin azalmadığını, aksine arttığını vurgulayan bir ilke olarak sunulmaktadır.

Türkiye için Büyütme Fırsatı:¹³¹²
Girasun, Kürt meselesini “Türkiye’yi böl” riski değil, “Türkiye’yi büyüt” fırsatı olarak tanımlamaktadır. Bölge Kürtlerinin gözünün kültürel olarak Türkiye’ye dönük olduğunu, eğer Türkiye isterse siyasal olarak da dönük olabileceğini belirtmektedir.

Siyasi Analizleri

Kürt Seçmen Dinamikleri Üzerine Görüşleri

HDP-CHP İlişkisi:⁶¹¹
Girasun, İstanbul’daki Kürt seçmenlerin CHP’ye oy vermeye istekli olduğunu, ancak bununun HDP’den ayrılmanın gerçekleşmemesi için Demirtaş’ın serbest kalması gerektiğini çalışmalarında ortaya koymuştur.

Muhafazakar Kürt Seçmen:⁶¹³
Muhafazakar Kürt seçmenin istikrar ve güvenliğe öncelik verdiğini, ancak Kürt kimliğini korumanın önemine inandığını belirtmiştir. HÜDAPAR’ın bu seçmen grubu içindeki konumlandırması hakkında temkinli görüşler sunmuştur.

Çözüm Süreci Tahmini

Roj Girasun, 2025 çözüm süreci hakkında temkinli iyimserliği benimseyen bir tutum sergilemiştir:

Süreci “yürüyecek” olarak değerlendirmekle birlikte⁴
Demirtaş’ın serbest kalması temel şart olarak görüldüğünü
İç cephe konsolidasyonu operasyonlarının (CHP’ye yönelik) güveni zedelediğini
Sosyal değişimin momentum sağlayacağına inandığını⁴

⁂

R, 20.Yüzyıl, 21.Yüzyıl, Akademi, Bakur, Basın ve Yayın, Cizre, Diplomasi, Diyarbakır, Kültür, Politika, Siyaset, Sosyoloji